آستیگمات چیست؟
آستیگماتیسم به مشکلی در تخم چشم گفته میشود که به شکل نامنظم قرنیه یا عدسی چشم اشاره دارد. همچنین ممکن است کرۀ چشم کاملا گرد نباشد. این مشکل باعث میشود پرتوهای نور تابیده شده به چشم، به صورت موازی یا منظم شکسته نشوند. درنتیجه دید واضحی برای فرد ایجاد نمیشود. آستیگماتیسم دو نوع دارد که نوع اول آن رایجتر است. در نوع اول که به آن آستیگمات منظم گفته میشود، قرنیه از یک طرف مثلاً افقی، خمیدگی بیشتری نسبت به طرف دیگر دارد. به عبارتی شما خطوط عمودی نزدیک به هم را بهراحتی میتوانید تشخیص دهید؛ اما در تمایز خطهای افقی دچار ضعف هستید. نوع دیگر آن، آستیگماتیسم نامنظم نامیده میشود. در این بیماری، قرنیه دارای انحنای نامنظم و غیریکسان است که بیشتر با نام لوچشدن چشم شناخته میشود. روش درمان آستیگماتیسم منظم با نامنظم نیز متفاوت خواهد بود.
🔷 علت ایجاد آستیگماتیسم 🔷
علت ایجاد آستیگماتیسم در هر فرد ممکن است متفاوت با دیگری باشد. در برخی افراد بر اثر ضربه به سر یا چشم این اتفاق رخ میدهد. در برخی دیگر ممکن است موروثی باشد و از ابتدای تولد با این مشکل مواجه باشند. بعضی افراد هم ممکن است به دلیل عدم رعایت فاصله مناسب با صفحات نوری مانند گوشی، تبلت، رایانه و... با این مشکل روبهرو شوند. آستیگماتیسم، بر اثر ایجاد فشار زیاد به چشم در درازمدت نیز ایجاد خواهد شد. حتی برخی بیماریهای چشمی احتمال ابتلا به آستیگماتیک را افزایش میدهند.
🔷علائم آستیگمات شدن چشمها🔷
مهمترین و اولین علامت آستیگمات چشم، تاری دید یا دوبینی چشم است. اما ممکن است بسته به سطح آستیگماتیسم، با نشانههای دیگری هم روبهرو شوید. برای مثال، سردرد و سرگیجه از عوامل دیگر این بیماری است. همچنین ممکن است دید مناسبی برای انجام فعالیتهای شبانه، مانند رانندگی در شب نداشته باشید. یکی دیگر از علائم آستیگمات چشم، ایجاد فشار زیاد بعد از تمرکز طولانی یا حرکات سریع چشمها است. بعلاوه گاهی ممکن است این فشار را هنگام انجام تمرینات ورزشی مانند وزنهزدن یا پریدن حس کنید. احساس خستگی در چشم از نشانههای دیگر آستیگماتیسم است که نیاز به ماساژ، کمپرس سرد یا استفاده از چشمبند برای خواب را در فرد ایجاد میکند. لوچشدن چشمها (عدم توازن قرنیه در دو چشم) و تنبلی چشم در سنین کودکی نیز میتواند از علائم ابتلا به آستیگماتیسم باشد.
ضعیفی چشم چیست؟
ضعیفی چشم به ضعف یا وجود اختلال در بینایی فرد اشاره دارد. این مشکل به ساختار تخم و کرۀ چشم وابسته نیست؛ بلکه به محدودیت در عملکرد سیستم بینایی ارتباط پیدا میکند. این عارضه برای افراد بالاتر از 45 سال بیشتر از دیگران رواج دارد؛ بهگونهای که بیش از 25% افرادی که از سن 75 سالگی عبور میکنند، دچار این بیماری میشوند. ضعف در بینایی را اصطلاحاً شماره چشم میگویند و بیشتر برای واضحدیدن اشیا و اجسام استفاده میشود. این ضعف را میتوان با تغییر شماره عینک یا انجام عمل لیزیک درمان کرد. کاهش بینایی درجات مختلفی دارد و از کمبینایی در شب تا اختلال کامل در دید روز را شامل میشود. طبق تعریف علمی، اصطلاح «ضعیفی چشم» بیشتر برای فردی بهکار میرود که سطح بینایی او پایینتر از 200/20 باشد.
🔷 علت ضعیفی چشم 🔷
برای اینکه فرق ضعیفی چشم با آستیگمات را بهتر بفهمیم، لازم است به علت بهوجودآمدن ضعف بینایی اشاره کنیم. ضعیفشدن چشم ممکن است در هر سنی اتفاق بیفتد. این بیماری برخلاف آستیگماتیسم، به دلیل ضربه رخ نمیدهد؛ بلکه دلایلی مانند کار زیاد با رایانه یا موبایل، کار طولانی مدت در نور کم و اختلال خواب میتواند به ضعف بینایی منجر شود. نداشتن برنامۀ غذایی سالم و کافی، استعمال دخانیات و یا ابتلا به بیماریهای زمینهای مانند سرطان چشم، آسیب مغزی، آلبینیسم و پیری چشم هم میتواند ضعیفی چشم را در پی داشته باشد. البته ممکن است این اختلال در دوران خردسالی و کودکی نیز مشاهده شود. در این صورت، بهتر است با راهکارهای تقویت بینایی کودکان آشنا باشید و از همان سنین کودکی از ضعیفی چشم آنها پیشگیری کنید. از دیگر دلایل ضعف بینایی، باید به مصرف کم آب، زیاد استفاده کردن از قطرههای چشمی و محافظت نکردن از چشم در برابر نور تند خورشید اشاره کرد. همچنین اگر چشمهایتان را زیاد میمالید نیز ممکن است به اختلال بینایی دچار شوید.
🔷علائم ضعیفی چشم🔷
ایجاد اختلال در بینایی فرد از ضعیفی چشم او حکایت میکند. همین موضوع به اصلیترین فرق ضعیفی چشم با آستیگمات تبدیل شده است. این اختلال ممکن است موروثی باشد یا مانند بیماری دیابت بر عملکرد کل بدن تاثیر بگذارد. مهمترین نشانه ضعف در بینایی، نزدیک بینی و دوربینی یا دوبینی است. این مشکلات اغلب با تاری دید، سردرد و یا حساسیت به نور همراه است. همچنین ممکن است نورهایی غیرواقعی ببینید؛ مثلا احساس کنید چیزی در برابر چشمهایتان جرقه میزند. این مشکل به دلیل تحریک شبکیه چشم رخ خواهد داد. از دیگر علائم ضعیفی چشم، خستگی مفرط است؛ بهطوریکه مدام احساس میکنید به نور بیشتری نیاز دارید یا باید چشمهای خود را بمالید. اگر در برابر چشمتان نقاط سیاه و سفیدی ظاهر میشود یا اشکالی نامنظم مانند تار عنکبوت میبینید هم لازم است برای معاینه به چشمپزشک مراجعه کنید. این عارضه به مگسپرانی چشمها اشاره دارد و از علائم اختلال در بینایی است.
💠تفاوت آستیگمات و ضعیفی چشم💠
فرق ضعیفی چشم با آستیگمات به این صورت است که آستیگمات چشم یا از بدو تولد همراه ماست و عوامل بیرونی، فقط سبب تقویت این عارضه میشوند؛ یا در اثر بروز سانحه و برخوردی سخت ایجاد میشود که نیاز به درمان و اصلاح دارد. این درحالیاست که ضعیفشدن چشم به مرور زمان اتفاق میافتد و عوامل مختلفی در ایجاد آن تاثیرگذار هستند.